Edith Rugebregt was even terug in Manokwari.

   
 
 

Manokwari

1 Oktober Manokwari

Boven een dik wolkendek zagen wij de zon aan de horizon verschijnen, zelfs tussen en onder de wolken was het rozig, hiervan foto’s gemaakt! Later werd omgeroepen dat de landing ingezet werd, wij naderen Sorong! Vanuit het raampje foto’s van de luchthaven en van de Papoea-toeschouwers aan de rand van de startbaan genomen. Daarna zetten we koers naar Manokwari!
Na drie kwartier zag ik de baai en Manokwari al, wij landen op Rendani en wij zagen al direct Daan en Charles Roring, die ons kwamen ophalen.
De koffer ontvangst gaat nog op ouderwetse manier, de namen van de eigenaars werd afgeroepen (net als bij de Flintstones!) en niet lang erna reden wij nog langs de voormalige

  Manokwari vanuit de lucht Manokwari vanuit de lucht
  een goede landing op Rendani. een goede landing op Rendani
  aankomsthal Rendani vanaf de startbaan aankomsthal Rendani vanaf de startbaan
  Strandweg, de Soos, de Rumah Sakit (ziekenhuis, waar Peter is geboren) en de Panorama Boulevard op, wat is alles onherkenbaar veranderd! Daan reed met zijn brommer achter de auto aan.
  Ik herkende niet zo gauw ons laatste huis en ook niet zo snel die, tegenover de tennisbaan, die met DE beruchte lantaarnpaal waar ik hoger in kon klimmen als
Dick en hij uit nijd keihard riep; "Edie, een spin!", waarbij ik zeer onelegant maar pijlsnel naar omlaag zeilde... Grote broers en verliezen.....! Charles vertelde, dat de Panorama Boulevard nu Brawijaya heet, de Industrieweg heet nu Jalan Sudirman, de van Hasseltweg heet Kota Radja en de Fanindiweg heet Jalan Merdeka.
  Kagum Homestay is eenvoudig maar heel apart en Ivana, de zus van Charles onthaalde ons op koffie met een schaal vol zelfgebakken lekkers en twee borden lekkere nasi goreng. Het was overdadig, maar heel sympathiek.
  stilleven-jambu air, manga en pisang susu stilleven-jambu air, manga en pisang susu
  Na de koffie en de maaltijd zijn we met Daan en Charles naar de Klim en Daalschool gelopen, Daan en Edie op weg naar Klim en Daal
  Linksaf naar K & D. rechtdoor jungle en papua's. Linksaf naar K & D. rechtdoor jungle en papua's
 
  foto’s gemaakt van Papoea kinderen en ook van enkele klassen en het speelplein, aan de concierge vertelden wij, dat ik hier op school gezeten heb en dat mijn vader kepala sekolah (schoolhoofd) was. praatje met concierge K & D school
    de klassengalerij Klim en Daal
  Wij hebben Daan kleding meegegeven om in de kampong uit te delen. Toen Daan naar huis was, zijn wij nog even weer naar de school gelopen en hebben de kinderen ballonnen en ballpoints gegeven en natuurlijk foto's gemaakt, die zetten we thuis in het reisblog.
  toiletten achter de school K & D toiletten achter de school K & D
  mooi uitzicht vanaf K & D mooi uitzicht vanaf K & D
  uitzicht over baai vanaf K & D-school uitzicht over baai vanaf K & D-school
  Charles heeft ons een USB-stick geleend om te internetten. Op mijn laptop lukt het al helemaal niet; geen verbinding mogelijk. Ik zet alles op een stick, zodat ik het thuis op het blog kan overzetten. Het lukken Bart en Charles samen toch iets op de blog te zetten, maar het is nog niet wat het wezen moet.
Het is hier broeierig heet….soms wel rond de 40 graden.
Met Daan hebben wij voor morgenochtend afgesproken, dan gaan wij wandelen langs onze oude huizen, om foto’s te maken. Aad, ik heb foto’s gemaakt van de kazerne, maar ik vind er wel veel aan veranderd hoor! Als het weer morgen helder is, wil ik het Arfakgebergte in al zijn pracht fotograferen. Nu kan Bart alles met eigen ogen zien en ervaren, al die verhalen die ik hem heb verteld!
  Onze kamer is gezellig en voorzien van airco maar de douche ruimte heeft geen wastafel en ook ontbreekt er een gordijn voor het doucheraampje, zodat Bart er mijn plastic regencape voor heeft gehangen. Dus het is behelpen met tandenpoetsen, scheren enz.
  Charles vroeg, of wij vanavond mee wilden om de omgeving te verkennen en ook Papua kunstenaars te bezoeken. Ze wonen de helling op, richting Klim en Daal school, maar dan rechtsaf. De eerste is schilder, zijn vrouw komt van Timor (Kupang) en ze hebben drie kindjes (die heb ik ballpoints en ballonnen gegeven, dolblij natuurlijk!). Zijn schilderijen op canvas en linnen zijn echt schitterend! Maar helaas te groot om mee te nemen. Trouwens, je kan het wel op laten sturen maar je moet er ook wel passende ruimte voor hebben! De tweede kunstenaar was niet thuis, de derde, een moeder, dochter en kleinzoon, maakten mooie kralen artikelen en ik kocht net de laatste portemonnaie met het opschrift; Papua. Wij zijn met haar op de foto gegaan en hebben in het gastenboek getekend.
  Ook hebben we de Katholieke kerk gefotografeerd (staat op de plaats van de oude Katholieke school, zei Charles)
  Onderweg kwamen wij een groepje jongeren tegen die een basketbal wedstrijd deden en Bart heeft hun op de foto genomen, ze gingen er speciaal voor poseren, ook de non voor de Katholieke school ging er speciaal voor staan, toen ik haar fotografeerde.
  Wij liepen de voormalige Fanindiweg op en Charles wees ons (en met name mij, omdat ik hier gewoond heb) op verschillende wetenswaardigheden, bijv.
  de winkel waar Tjikia zat, alles is gesloten. Charles weet verrassend veel te vertellen over de geschiedenis van Manokwari!
  vroeger woonhuis-winkel fam. v.Zanten, Fanindiweg vroeger woonhuis-winkel fam. v.Zanten, Fanindiweg
  Er zijn hotels en heel veel mooie winkels en kraampjes bijgekomen, Bart heeft in een soort Supermarkt limonade gekocht en er zat een koffieshop (echt voor koffie/thee en frisdranken!) bij, daar heeft Bart ons getracteerd. De winkel heet Orchid. Ik wilde een cappucino,wat ze hier misschien niet kennen want het werd gewone koffie maar dat smaakte ook uitstekend, Bart wilde bier Bintang maar dat serveren ze hier niet, dus werd het gewoon cola en Charles nam fanta limonade. Charles en Bart - rustpauze
  Hij bracht ons daarna naar de woning van een nog Nederlands sprekende Papua, Jan Memsawai, maar die was volgens de buurman, naar een bruiloft.
Net toen wij wilden vertrekken kwam Jan aangelopen, natuurlijk moesten we naar zijn huisje, wat eigenlijk het huisje van zijn zoon is. Vol trots liet hij ons oude prentbriefkaarten zien en foto's van hem, toen hij nog jong was (hij is nu 81 jaar maar loopt en ziet nog best!) Hij heeft pa nog gekend, vroeger was hij shovel bestuurder van beroep. Zijn pensioentje heeft de Indonesische regering hem ontnomen omdat Jan actief was bij het ondergronds Papua verzet! Heel wreed. Ook met Jan op de foto natuurlijk! (noot; Charles vroeg ons de foto's van het basketbalteam, die van de Papua kunstenares en van Jan door te mailen, omdat zij daar heel erg prijs op stellen en dat doen we natuurlijk.) De eigenaar van het souvenirwinkeltje was er niet en het meisje die er wel was, kon niet verkopen. Want Bart wilde nog wat souvenirs kopen. 's Avonds werd de bami opgediend en erna gingen we douchen en naar bed want we hebben de andere ochtend vroeg met Daan afgesproken, om de buurt verder te verkennen.
 


Manokwari 2

Maandagochtend 3 oktober

Heel de nacht heeft het geplenst, en het regent nog steeds.... Hoop dat de wandeling nog doorgaat. Daan kwam gelukkig toch en Bart heeft bij Ivana een plu geleend. Ik heb de mijne standaard in mijn tas, die was ook tijdens felle zon goed van pas gekomen en kan nu weer van dienst zijn! Gewapend met camera en paraplu wandelden we langs de kazerne. Heb daar nog meer details gefotografeerd,

  ook van het oude hotel dat niet meer als zodanig gebruikt wordt en leeg staat wat wel jammer is.
 

Ons huis tegenover de tennisbaan is niet meer herkenbaar, de garage is weg, de oude asemboom staat er ook niet meer

 

 

 

 

 

Hieronder een foto van dit huis uit 1954.

   
  en de boom waar we vaak in klommen,
is overwoekerd en scheef gegroeid.
  Wij werden uitgenodigd door de bewoners en een hoop moeders en kindjes. Het dient nu ook als creche, wij werden onthaald als vips! Stoelen werden aangesleept en we mochten het huis van binnen zien en fotograferen nadat Daan verteld had, dat we daar gewoond hebben in de vijftiger jaren , ook Daan heeft bij ons ingewoond en heeft ons, samen met Dick wanneer pa en ma niet thuis waren, de stuipen op het lijf gejaagd! Dan verstopten we ons en ook Tine, onze hulp deed mee terwijl Daan en Dick ons onder het roepen van woeste kreten zochten terwijl wij ons muisstil hielden.... De bewoonster kende pa zelfs nog! Het zag er sterk vervallen uit ook mede door de laatste aardbeving, die hele stukken muur heeft weggeslagen. Terwijl ik foto's aan het maken was waren de kindjes onder leiding van de moeders allerlei liedjes aan het zingen ter ere voor de gasten, om verlegen van te worden! Bart was aan het meedeinen en klappen, maar vergat video opnames te maken, althans, hij kreeg daar de tijd niet voor. Daan heeft het toen opgenomen.
  Natuurlijk hebben wij nog een foto genomen van DE beruchte lantaarnpaal, het is een electriciteitsmast, maar dat was ik vergeten, er zit ook meer als een halve eeuw tussen. Bart sommeerde mij om daar weer in te klimmen, maar hij mag de boom in!
  Daarna naar ons allerlaatste huis gelopen, maar die was niet meer als zodanig te herkennen. Alleen aan de oprijlaan, dus heb ik die ook maar gefotografeerd. In mijn herinnering stond de bunker recht tegenover het huis, maar er staan er twee, waarvan er een totaal overwoekerd was bovendien staan er kraampjes bij, wat herkenning nòg moeilijker maakt. Edie/oude oprijlaan a.d. Panoramaboulevard
  We zijn langs de tennisbanen gelopen waar Dick en ik vaak ballen hebben geraapt en daarmee een kwartje per week mee verdienden. Tennisbaan
  Ook de trap langs de grot is totaal versleten, dicht begroeid met onkruid en glad van de regen. Ik moest voorzichtig afdalen, ook de grot is haast niet meer te zien, bijna dichtbegroeid.
Ons huis aan de Industrieweg, waar jij (Peter) nog geweest bent, is afgebroken, evenals de andere woningen.
oude trap overzijde Panoramaboulevard
 

De Van Hasseltweg is ook niet meer terug te herkennen, de woning van de familie Stout is (lijkt) veranderd. Tussenin zitten kleine winkeltjes. Alleen onze woning herken ik nog, heb daar foto's van gemaakt en met de oude foto's vergeleken is het niet erg veranderd, het gaas voor de ramen is vervangen door ruiten.

 

 

 

 

 

Hieronder een foto van dit huis uit 1952

1e woning v. Hasseltweg
 
De personen op de foto zijn v.l.n.r.
mijn broer Dick, mijn moeder in
verwachting van Peter, Hannie en ik
Hasseltweg in 1952  Manokwari
  We liepen langs de oude Soos en kwamen bij Daan en Nelly's woning, en hebben daar met Nelly kennis gemaakt en thee gedronken. Daan heeft daar Ivana gebeld om ons naar Pasir Putih te rijden. Daan en Nelly's woning
 

Pasir Putih is heel erg veranderd, vervuild en van de koraaltuinen, waar vele mooi gekleurde visjes in zwommen, de prachtige zeeanemonen en koralen zijn verdwenen, doordat er met dynamiet gevist werd. De koraaltuinen, waar ik als kind een grote matabia zag liggen, een zeldzame groen glanzende nog wel en dol enthousiast in het water sprong om het te pakken, maar midden in een kwal of zee anemoon stapte en al gillend van de pijn er weer uit rende met een al heel snel opgezwollen been! Ma was bang, dat ik door een zeeslang was gebeten, wat gelukkig niet het geval was. Een kleine groen glanzende matabia is al zeldzaam, laat staan een grote!

Pasir Putih Manokwari
    parkeerplaats Pasir Putih
  Veel foto's van de omgeving genomen
In Manokwari konden wij echt niet veel aan ons reisblog doen).Zijn met Daan en Ivana naar een winkel gereden, daar ansichtkaarten gekocht en bij het postkantoor postzegels. Van daar reden we weer naar de Homestay en Daan naar huis. Het is ontzettend warm. Wij hebben op het terras gezeten tot het eten opgediend werd, lekkere bami en zelfgebakken koeken na. De schoonzus van Ivana kan goed koken. Na de thee een lekkere douche genomen en vroeg naar bed, want morgen gaan wij naar Daan en Nelly's woning in Asai. Maar eerst nog om een laken of sprei gevraagd omdat wij, althans ik altijd iets over me heen wil hebben. Dat scheen een probleem te zijn, want Charles is heel lang op zoek gegaan en net toen we de moed opgaven, kwam de schoonzus van Ivana alsnog met een dunne plaid! Hier schijnt het niet gebruikelijk te zijn, ofschoon wij vroeger wel dunne dekens gebruikten toen wij nog in Manokwari woonden.
Pulau Lemon
 

 

het vervuilde-verwaarloosde Pasir Putih
 


Manokwari 3

Dinsdag 4 oktober.

Om zeven uur werd er op de deur geklopt, het ontbijt staat klaar. Omdat Charles de vorige keer had gevraagd, hoe wij ons ontbijt wilden (thee of koffie, eieren erbij of wat anders) hadden wij aangegeven, een hardgekookt eitje wel op prijs te stellen. Maar omdat Ivana de eieren en de margarine vergeten was, en wij toch graag margarine op brood wilden en het terloops over de (vergeten) eieren hadden, kregen we de dagen erop elke ochtend vier eieren! Ook verraste Ivana ons regelmatig op lekkere zelfgebakken koeken, heel lief. Bart heeft echter slechte eetlust, want hij voelt zich niet zo lekker.

  Vandaag zouden Daan en Nelly samen om negen uur hierheen komen en zouden we met Ivana (of Charles) naar Asai rijden. Het werd negen uur en zelfs later, en mijn mobiel ging over. Omdat ik dacht dat men mij vanuit Holland belde, (bekenden bellen niet, die smsen!) had ik niet opgenomen, later realiseerde ik me dat het Daans nummer was! Gelukkig ontdekte ik zijn smsje, waarin hij vroeg of wij hun konden ophalen en niet lang erna reden wij met ons allen, (Ivana en haar man, Daan, Nelly en wij) naar Asai. Nelly had een grote rantang met lekker eten meegenomen. Daan zat voorin naast Ivana's man die stuurde, wij in het midden en Ivana en Nelly achterin. Met de airco aan was het heerlijk koel in de wagen.
  Asai ligt 30 km verwijderd van Manokwari, wij rijden langs smalle kronkelweggetjes, en we passeerden een wijk, waar Weidema heeft gewoond (jij of je familie soms, Doni?). De wijk heet nu nog steeds Weidemak, omdat Weidema, na terugkeer naar Nederland, zijn eigendommen aan "zijn" Papua's overdeed! Bij Ambanstrand foto's gemaakt waarna we de brug bij de Nuni rivier op reden. Diverse bruggen op deze route waren slechts voozien van losse houten liggers, vaak heel moeilijk berijdbaar. Ook stopten wij even bij het dorpje Nuni, waar Daan's aangenomen familie woont, allemaal vissers.
  Ook hier foto's gemaakt van het mooie strand en van de vissersprauwen. lokale visserij bij Amban
    mooi plaatje bij Amban
  Daan en Edie bij Amban Daan en Edie bij Amban
  strandje bij Amban strandje bij Amban
  Daarna reden wij over de brug bij de Asairivier (originele naam van Asai is Muberai Diba, vertelde Daan).
Even later reden wij de prachtige oprijlaan van Daan zijn erf op, een paradijs! Wat een groot stuk land! Zijn (zelfgebouwde) woning is met een verdieping heel rustiek tussen zelfgeplante vruchtbomen en bloemenpracht gelegen! En met uitzicht op zee, de terrassen zijn door de zeebries heerlijk koel. Ook heeft hij water uit een bron, het is er rustig, met alleen het geluid van de branding, echt een paradijsje.
Wij hebben daar heerlijk gegeten, ook Ivana en haar man. Nelly tracteerde op pisang Ambon, omdat Bart aangaf, dat lekker te vinden. Heel attent.

de villa van Nelly en Daan in Asai
  Uitzicht vanuit de woning
  De visser, die een huisje heeft op het erf van Daan, heeft twee grote vissen gevangen, een barracuda en een bubara, Bart heeft daar een foto van genomen maar de visser en zijn gezin wilden met hem èn de vissen op de foto. Leuk plaatje geworden. hij ving een barracuda met zijn handen
  Daan opperde, dat Bart en ik, de vrouw een blouse van mij en een poloshirt van Bart (wij hadden wat kleding aan Daan meegegeven voor de kampong) met nog wat ballonnetjes en ballpoints voor de kinderen wilde geven, terwijl hij daar een foto van neemt, dat is dus gebeurd. Ook hebben wij de rest van de ballonnen, ballpoints, hotelzeepjes, bodylotions en tandenborstels bij Daan achtergelaten om uit te delen. Na het eten zijn wij nog verder gereden, het Arfakgebied in, het Warbeforstrand op, helaas was de batterij van mijn camera leeg, zodat ik geen foto's kon maken maar gelukkig kon Bart mooie plaatjes schieten. Bart vond nog een prachtig stuk koraal voor in zijn kast. Daarna zijn Daan en Nelly bij hun huis in Manokwari afgezet en hebben wij vast afscheid van beiden genomen. We werden daarna naar de Homestay gereden. een gift voor de toezichthouders van de villa
  Ivana verrastte ons op gestoomde maiskolven, mais/bananenkoekjes en thee maar eigenlijk zaten wij al zo vol....de maiskolven waren heerlijk ook de koeken, maar die hebben wij niet allemaal op, veel te veel! Omdat noch Charles, noch Ivana met de afrekening kwamen is Bart naar de boekwinkel van Charles gelopen, de nota konden wij de andere ochtend voor ons vertrek aan Ivana voldoen zei Charles. Daan smst voor de site op Utube voor de band van Peter, het is Bluepearlcome2me.
De andere ochtend kwam Ivana met de nota en ging weer naar beneden. Ik heb het geld afgegeven met een presentje voor Ivana, een souvenir uit Holland.
  Om 08.30 uur werden wij door Charles en de man van Ivana naar Rendani gebracht, Ivana met baby Franklin en schoonzus kwamen voor ons vertrek nog afscheid van ons nemen. Onderweg waren er veel millitairen op de weg (5 oktober herdenking), Charles wees erop, dat het allemaal Indonesiers zijn en dat er geen enkele Papua bij zit, geen goed teken. Net zoals hij vertelde, dat de Javanen al in de meerderheid zijn op West Papua.
  Toen wij bij de luchthaven Rendani arriveeren, bleek onze vlucht van Batavia Air al te zijn vertrokken! Charles was ook hier de reddende engel, zonder zijn bemiddeling hadden we ons niet zo snel raad geweten. Heel gedoe, maar uiteindelijk is alles geregeld met Express Air, natuurlijk hebben wij Charles bedankt voor alle hulp en hem fooi gegeven en konden wij om 11.00 uur uit Manokwari vertrekken.
     
   
  Terug naar Manokwari startpagina           mail